Recursos Educativos

Os mapas

En 1933 Harry Beck, un deseñador electrónico que traballaba en en o London Transport, aplicou os seus coñecementos na codificación das cores dos cables e da representación de diodos, empalmes e resistencias ao deseño dun mapa para orientarse no transporte do metro. Unha codificación por cores das diferentes liñas de metro, uns puntos para as ligazóns dunhas liñas con outras, a eliminación das distancias reais para indicar só os puntos das estacións nas que para cada unha das liñas e unha simplificación do deseño para incluír unicamente os xiros de 45º.

Que é?

En 1933 Harry Beck, un deseñador electrónico que traballaba en en o London Transport, aplicou os seus coñecementos na codificación das cores dos cables e da representación de diodos, empalmes e resistencias ao deseño dun mapa para orientarse no transporte do metro. Unha codificación por cores das diferentes liñas de metro, uns puntos para as ligazóns dunhas liñas con outras, a eliminación das distancias reais para indicar só os puntos das estacións nas que para cada unha das liñas e unha simplificación do deseño para incluír unicamente os xiros de 45º.

Hoxe en día non entenderiamos que se representase doutra maneira o transporte urbano. Este mapa, revolucionario no seu momento, axudou a organizar e entender o transporte, e quizais axudou tamén a organizar e a entender un pouco mellor o mundo.

Os mapas fan o mundo máis comprensible e tamén máis real, pero a lectura dun mapa implica dúas competencias complexas e diferentes, por unha banda unha competencia psicomotriz e por outro unha competencia lingüística.

Para que o uso dos mapas lle aporte aos contidos educativos unha maior riqueza de información, é necesario que desde a escola trabállese a súa lectura desde as dúas competencias que se sinalou.

Oportunidades en el aula

Para desenvolver a competencia lingüística na lectura de mapas dentro da aula deberás considerar as seguintes cuestións:

  1. Utiliza representacións próximas ao ámbito experiencial do alumnado. Comeza por empregar representacións do contexto próximo á escola e á súa casa: a rúa, as tendas, o parque, a escola, o domicilio, etc.
  2. Unha vez superado ese primeiro nivel, pasa posteriormente ás representacións do barrio, a cidade ou o pobo onde se vive e finalmente a espazos de maiores dimensións e que supoñen unha maior abstracción.
  3. Emprega unha simboloxía nos planos de maneira relevante e adecuada á capacidade cognitiva do alumnado. Deberás traballala previamente e de maneira independente para poder ser recoñecida con posterioridade nos mapas.
  4.  Analiza que é o que representa cada mapa e faillo comprender ao alumnado. Nun mesmo mapa, as cores nuns casos poden indicar densidade de poboación, noutros temperaturas, noutros o nivel de riqueza, etc.

Pero para ler un mapa é necesario ter tamén unha competencia psicomotriz, polo que será adecuado realizar na escola actividades do tipo:

  1. Saír da aula e da escola para recoñecer o espazo que a rodea.
  2. Identificar os elementos do terreo, como poden ser accidentes xeográficos e outros elementos significativos.
  3. Identificar direccións no terreo.
  4. Relacionar os elementos identificados na realidade coa súa representación nun mapa.
Aplicación

Para poder incorporar mapas aos teus contidos educativos existen múltiples ferramentas que fan esta tarefa fácil e accesible algunhas delas son, por exemplo:

Calquera delas permiten que ti ou o teu alumnado podais empregar os mapas como un recurso educativo que axudará a localizar no espazo os acontecementos que esteis traballando na aula.